Kalamar Nasıl Tutulur? Kıyıda Zokayla Gece Avı Rehberi

Kasım gecesi iskelenin ucunda zokayı çekerken ip birden ağırlaşır, sanki zoka bir yosun öbeğine takılmış gibi. Asılmazsın, sadece ipi gergin tutup sararsın ve suyun yüzüne çıkan şey kollarını açmış, rengi saniyede değişen bir kalamardır. Kalamar avı balık avına benzemez: iğneye yem takmazsın, işin yarısı zokayı doğru düşürmektir. Bunu oturttuğunda kış gecelerini iskelede geçirmeye başlarsın.

Kalamar nasıl tutulur?

Kalamar kıyıdan, karides biçiminde yapılmış özel bir zokayla tutulur. Balıkçılar buna kalamar zokası ya da Japonca adıyla egi der. Zokayı atar, dibe batırır, kısa ve sert çekişlerle kaldırır, sonra ipi gergin tutarak yeniden düşmesine izin verirsin. Kalamar zokayı düşerken yakalar ve iğneye kendi kollarıyla sarılır.

Kalamar zokasının ucunda klasik iğne yoktur. Kuyruk tarafında, şemsiye gibi açılmış ince ve tırnaksız iğnelerden oluşan bir taç bulunur. Kalamar zokayı kollarıyla kucaklayınca bu iğneler kollarına takılır. Tırnak olmadığı için de ip boşaldığı anda kalamar kurtulabilir; bütün tekniğin özü ipi hiç boşaltmamaktır.

Kalamar zokası nasıl çekilir?

Zokayı doğru çekmek kalamar avının neredeyse tamamı. Şu sırayı izle:

1. At ve zoka suya düşer düşmez makinenin kolunu kapat, ipi hafif gergin tut.
2. Say. Zokanın dibe inmesini bekle. Çoğu standart kalamar zokası metrede yaklaşık 3 saniyede batar, paketinin üstünde yazar. Su 6 metreyse 18 saniye civarı beklersin.
3. Kaldır. Kamışı iki üç kez kısa ve sert biçimde yukarı kaldır. Zoka sudan sıçrayan bir karides gibi bir iki metre yükselir.
4. Düşür. Kamışı indirirken ipi boşaltma, makineyle fazlasını topla ve zokanın gergin ip altında yeniden batmasına izin ver.
5. Bekle ve hisset. Vuruş çoğu zaman bu düşüş anında gelir. İp aniden ağırlaşır, durur ya da yana kayar.
6. Sar. Vuruşu hissedince sert asılma, kamışı kaldırıp sabit ve yavaş sar.

Bu döngüyü kıyıya gelene kadar tekrarla. Zoka her düşüşte biraz daha sana yaklaşır. Kıyıya yakın son metrelerde de dikkatli ol, kalamar zokayı çoğu zaman ayağının dibine kadar takip eder.

Hangi zoka ve takım kullanılır?

Kıyı avı için 2,5 ile 3,5 numara kalamar zokası yeterli. Sığ, rüzgârsız limanda 2,5 numara daha yavaş batar ve kalamara daha uzun süre görünür. Derin iskele ucunda ya da rüzgârlı gecede 3,5 numara dibi daha kolay bulur. Boyası fosforlu zokalar karanlıkta işe yarar; ama pilli, ışık yayan zokalar ve suya tutulan fener ışık yasağının kapsamına girer, risk alma.

Takım hafif tutulur:

• Kamış: 2,4-2,7 metre hafif spin ya da egi kamışı. Ucu yumuşak olmalı ki vuruşu hissettirsin.

• Makine: 2500-3000 boy, frenini gevşek tut. Kalamarın kolları yumuşaktır, sert frende iğne yırtılıp çıkar.
• İp: 0,6-0,8 PE örgü ip, ucuna bir iki metre 0,25-0,30 mm florokarbon köstek. Örgü ip esnemediği için düşüş sırasındaki hafif ağırlığı eline iletir.
• Kepçe: Kalamarı sudan kaldırırken kamışla zorlama, kepçe kullan. Ağırlığını suyun dışında taşıyınca kollar iğneden kayar.

Zoka yerine canlı yem de denenebilir. Şamandıralı takımda canlı istavrit ya da canlı gümüş, kalamar iğnesine takılıp gece suya bırakılır. Bu yöntem sabır ister; kalamar balığı kollarıyla tutup bir süre taşır, şamandıranın yavaş yavaş yürüdüğünü görünce sarmaya başlarsın.

Kalamar ne zaman ve hangi saatte tutulur?

Kalamar yazı derin sularda geçirir. Sonbahar ve kışın geceleri kıyıya, limanlara ve iskele diplerine yaklaşır. Ekim'de ilk kalamarlar limanlara girer, Kasım, Aralık ve Ocak kıyıdan en verimli aylardır, Mart'tan sonra yeniden derine çekilir.

Gün içinde en iyi saat akşam karanlığı çöktükten sonraki ilk birkaç saat ve gecenin kendisidir. Gündüz kalamar dibe yakın ve derinde durur, gece yukarı çıkar. Sakin, rüzgârsız ve açık geceler iyidir; dolunaydan çok ayın küçük olduğu karanlık geceleri tercih et. Su sıcaklığı 13-20 derece aralığındayken en hareketli dönemini yaşar.

Kalamar nerede tutulur?

Kalamar kumlu ve deniz çayırlı diplerin üzerinde yaşar. Kıyıdan en iyi yerler liman içleri, iskele ve mendirek dipleri, deniz çayırının bittiği kum sınırı ve gece sakin kalan korunaklı koylardır. Taş dolgunun bittiği yerde zokayı kum ile ot sınırına düşürmek iyi bir başlangıç.

Kalamar en çok Ege, Akdeniz ve Marmara kıyılarında tutulur. Kalamarın düzenli görüldüğü birkaç nokta:

• Erdek: Kapıdağ'ın korunaklı körfezi, sakin kış gecelerinde liman ve iskele dipleri.
• Ayvalık: Adalar arasındaki sığ, otlu koylar.
• Sığacık: Limanın ve kale önünün sakin suyu.
• Bodrum Turgutreis: Marina çevresi ve kayalık burunların kum sınırı.
• Fethiye Körfezi: Körfezin korunaklı, otlu kıyıları.

Kalamar avında nelere dikkat etmelisin?

En önemli kural ışık. Amatör balıkçılıkta avlanma amaçlı her türlü ışık kullanımı yasak. Suya fener tutup kalamarı ışığa toplamak bu yasağın tam karşılığı. Can ve mal güvenliği için 50 watt'ı geçmeyen aydınlatma serbest; kafa lambanla yolunu, takımını görebilirsin, ışığı suya çevirmezsin.

Kalamar için boy sınırı ya da zaman yasağı yok. Ama kişi başı günlük toplam 5 kilogram sınırına girer; kilogram sınırı olan öbür balıklarla birlikte sayılır.

Bir de mürekkep var. Kalamar sudan çıkarken ve kovaya girerken mürekkep püskürtür. Kepçeden alırken başını kendinden ve yanındakinden uzak tut, iskelenin taşını da kirletmemeye çalış. Tuttuğun kalamarı soğukta tutmak için tuttuğun balığı saklama yazısına bakabilirsin.

İlk gece için kısa bir plan

Hava kararmadan bir saat önce yerine geç, zemini gündüz gözüyle gör: ot nerede bitiyor, kum nereden başlıyor. Karanlık çökünce 3 numara bir zokayla başla, her atışta saymayı unutma. Yarım saat vuruş yoksa rengi değiştir ya da birkaç metre yürüyüp başka bir açıya at. Kalamar sürü hâlinde gezer, birini tuttuğun yere tekrar tekrar at. Gece için giyim ve güvenlik hazırlığını gece balıkçılığı yazısından kontrol et.