Aktivite Skoru Nasıl Hesaplanır?
Her av noktası için 0-100 arası tek bir skor hesaplıyoruz. Mevsim balığın olup olmadığını söylüyor; hava, saat ve ay o gün ne kadar vereceğini. Formülün tamamı aşağıda.
Skoru Oluşturan Beş Kaynak
Sezonun en güzel gününde bile öğle güneşinde ya da sert poyrazda balık vermez. Bu yüzden tek bir kötü etken skoru aşağı çeker. Hava verisi o an gelmezse skor eldeki bilgiyle hesaplanır.
Kaydırıcılarla Dene
Bileşenleri oynat, skorun nasıl davrandığını gör. Hesap gerçek formülle birebir aynı.
Her Bileşen Tam Olarak Ne Yapıyor?
Sezon: tavanı belirler
Balıkçılıkta en belirleyici şey mevsimdir: sezonu geçmiş bir türü en güzel havada bile zorla tutamazsın. Her nokta için o ay öne çıkan üç türe bakıyoruz (sezon yoğunluğu ile türün o noktadaki tutulma başarısı birlikte). Noktadaki bütün türlerin ortalamasını almıyoruz, çünkü Ekim'de zirvedeki palamut, sezonu geçmiş on türün arasında kaybolmamalı. Koruma altındaki ve avlanması yasak türler bu hesaba hiç girmez. Mera verimi de küçük bir pay taşır: aynı türde başarısı yüksek bir mera, ortalama bir meradan biraz önde başlar. 12 aylık balık takvimi bu verinin tür tür görünümüdür.
Hava & Deniz: en çok kırpan bileşen
Kıyıdan avı ölçüyoruz. Her başlık skoru kendi payınca düşürebilir:
- Rüzgâr: 12 km/s altı tam puan, 20 km/s üstünde misina kontrolü zorlaşır ve puan hızla düşer. Hamleler 50 km/s'yi geçerse ortalama rüzgâr ne olursa olsun puan kırılır.
- Dalga (yalnız deniz): 0,2-0,8 metre hafif çalkantı ideal. Çarşaf denizde su berraklaşır, balık temkinli olur; 1 metreyi geçince kıyı zorlaşır.
- Basınç: Düşen basınç beslenmeyi tetikler. Cephe gelmeden önceki birkaç saat, çoğu balıkçının “hava bozacak, balık kudurdu” dediği penceredir.
- Yağış: Çiseleme zarar vermez; sağanak puanı düşürür.
- Su sıcaklığı (yalnız deniz): Öne çıkan türlerin sevdiği aralıkta mı? Her türün ideal su sıcaklığını tür sayfalarında yazıyoruz, skor da aynı veriye bakıyor.
Bugün gitme eşiği: rüzgâr 45 km/s'yi, hamleler 65 km/s'yi ya da dalga 2 metreyi bulursa skor ne olursa olsun 15'i geçmez ve noktada “Bugün Gitme” uyarısı çıkar. Veriyi açık meteoroloji kaynağı Open-Meteo'dan alıyoruz. Rüzgârın yönüne göre nokta seçmeyi ayrı bir rehberde anlattık.
Gün Saati: aynı gün, farklı skor
Lüfer gece, kefal gündüz, levrek alacakaranlıkta verir. Her türün en verimli saatini tür verisinde tutuyoruz; skor, o ay öne çıkan türlerin şu anki dilimi sevip sevmediğine bakar. Dilimler o noktanın gerçek gün doğumu ve batımından hesaplanır: şafak, gün doğumundan bir saat önce başlar, bir buçuk saat sonra biter; akşam alacası gün batımından bir buçuk saat önce başlar, bir saat sonra biter. Türlerin sevmediği bir saatte skor %40'a varan oranda düşer. Bu yüzden aynı mera sabah yeşil, öğlen sarı görünebilir.
Ay Evresi: küçük ama var
Ayın evresi hem akıntıyı hem gece aydınlığını değiştirir. Yeni ay civarı tam puan, ara evreler %95, dolunay %93, dördünler %90. Etkisini bilerek küçük tuttuk: ay evresi aynı gün Türkiye'deki bütün noktalara aynı değeri verir, hangi meraya gideceğini söylemez. Evreyi tahminle değil, ayın gerçek konumundan hesaplıyoruz. Ayrıntısı ay evresi yazısında.
Av Raporları: sahadan gelen ses
Son 14 günün onaylı raporlarına bakıyoruz ve her raporun ağırlığı 4 günde yarıya inecek şekilde eskitiyoruz: dünkü rapor, on gün öncekinden çok daha değerlidir. Rapor başına tutulan balık sayısı da hesaba giriyor (10 balık tam kredi). Üç taze ve verimli rapor skoru %15'e kadar yükseltir. Bir noktada hiç rapor olmaması skoru düşürmez.
Skoru Nasıl Okumalı?
Haritadaki renkler de bu aralıklara göre boyanır.
Skor Ne Sıklıkla Güncellenir?
Skorlar 3 saatte bir, bütün noktalar için aynı anda yeniden hesaplanır. Gördüğün rakam o anın değil, önümüzdeki 3 saatin ortalamasıdır; harita bir sonraki hesaba kadar tam o süreyi gösteriyor. Nokta sayfasındaki 3 günlük tahmin ise her saati ayrı hesaplar ve sabah, öğle, akşam, gece dilimlerine böler. Sezon bileşeni ay değişince, ay evresi her gün, hava verisi 3 saatte bir, raporlar yeni bir rapor onaylandığında değişir.
Nadiren bir noktada Editör değerlendirmesi rozeti görürsün: sahadan gelen ve veriyle çelişen güçlü bir bilgi olduğunda (örneğin bölgede süren bir çalışma, müsilaj ya da geçici av yasağı) skoru elle geçersiz kılarız. Bu her zaman açıkça etiketlenir.
Skorun Söylemediği Şeyler
Aktivite skoru bir olasılık göstergesidir, garanti değildir. 90 skorlu bir günde eli boş dönebilirsin, 30 skorlu bir günde güzel bir av çıkarabilirsin.
Skor; su bulanıklığını, o gün bölgeden geçen yem balığı sürüsünü, dünkü ağ taramasını, iskeledeki kalabalığı ya da senin takımını ve tekniğini bilmez. Bu yüzden skoru tek başına değil, dökümüyle birlikte oku: 60 puanın hangi bileşenden geldiği, 60 rakamının kendisinden çok daha fazlasını anlatır.
Hava ve deniz verileri fikir vermesi içindir. Denize açılmadan önce güncel durumu bir de resmî kaynaktan teyit et.
Şimdi Ne Yapmalı?
Skoru sahada kullanmak için: