Balık Suya Nasıl Bırakılır? Küçük ve Yasak Balıkta 7 Adım

Ölçtün, cetvel 16 santimi gösteriyor. Ya da çaparine hiç beklemediğin, kurallara göre tutulması yasak bir balık takıldı. Şimdi önünde iki yol var: balığı kovanın kenarında çırpınırken çözmeye uğraşmak ya da onu yaşatacak şekilde, birkaç saniye içinde suya geri göndermek. Bırakmak herkesin bildiği bir şey gibi görünür ama yanlış bırakılan balığın önemli bir kısmı birkaç saat içinde ölür. Fark birkaç basit alışkanlıkta.

Balık suya nasıl bırakılır?

Balığı suya bırakmak için onu ıslak elle ve mümkünse suyun içinde tutarsın, iğneyi pense ile takıldığı yönün tersine çevirerek çıkarırsın, iğne yutulmuşsa misinayı keser ve balığı suda destekleyip kendi yüzüp gitmesini beklersin. Balığın havada kaldığı süre 30 saniyeyi geçmemeli; her saniye solungaçlarına zarar verir.

Adım adım şöyle yapılır:

1. Islat ellerini ya da yanında taşıdığın bezi, balığa kuru elle dokunma.
2. Tut balığı suyun içinde ya da su yüzeyine en yakın noktada, gövdesinden hafifçe kavrayarak.
3. Kapat gözlerini avucunla; karanlıkta balık sakinleşir ve çırpınmayı keser.
4. Çıkar iğneyi pense ile, takıldığı yönün tersine çevirerek.
5. Kes misinayı ağza yakın yerden, iğne boğaza inmişse.
6. Destekle balığı suyun içinde, başı akıntıya ya da dalgaya bakacak şekilde.
7. Bırak ancak balık kuyruğunu kendisi vurup uzaklaşmaya başladığında.

Balığı nasıl tutarsın, nereden tutmazsın?

Balığı ıslak elle, gövdesinin alt kısmından ve kuyruk sapına yakın yerden hafifçe kavrayarak tutarsın. Sıkmazsın, solungaçlarına ve gözlerine parmak sokmazsın. Mümkünse balığı hiç sudan çıkarmadan, kıyı taşının ya da iskelenin dibinde suyun içinde çözersin.

Balığın derisini kaplayan kaygan tabaka onun kalkanıdır. Kuru el, havlu ya da sıcak taş bu tabakayı siler ve balık birkaç gün içinde mantar ya da yara enfeksiyonu kapar. Bu yüzden balığı asla kuru zemine, sıcak betona ya da teknenin güvertesine yatırma. Ölçmen gerekiyorsa cetveli önce ıslat, balığı üstüne koy ve hemen kaldır.

Solungaçlar balığın en hassas organıdır. Parmağını solungaç kapağının altına sokmak ya da balığı oradan asmak, gözle görmesen bile kalıcı hasar bırakır. Balığı dikey olarak, çenesinden sallandırarak tutmak da iri balıkta omurgaya ve iç organlara yük bindirir.

İğneyi nasıl çıkarırsın, ne zaman kesersin?

İğne dudakta ya da ağız kenarındaysa pense ile kavrar, takıldığı yönün tersine doğru çevirerek çıkarırsın. Çekmezsin, çevirirsin. İğne boğaza ya da mideye inmişse hiç uğraşmaz, misinayı ağza olabildiğince yakın keser ve balığı iğneyle birlikte bırakırsın.

Burada en sık yapılan hata, yutulan iğneyi kurtarmak için balığın içini kurcalamaktır. Bir iğnenin değeri birkaç kuruş; zorla sökülen iğne ise solungaç ya da yemek borusunu yırtar ve balık bırakıldıktan sonra ölür. Kesilen iğne zamanla paslanıp çözülür ya da balık tarafından dışarı atılır.

Bırakma işini kolaylaştırmanın en iyi yolu, işe takımdan başlamaktır:

• Uzun burunlu pense her zaman cebinde olsun; elle iğne sökmeye çalışmak süreyi uzatır.
• Tırnaksız iğne kullanmak ya da iğnenin tırnağını pense ile ezmek, iğneyi saniyeler içinde çıkarmanı sağlar.
• Üçlü yerine tek iğne taşıyan zoka ve kaşık, küçük balığın ağzını daha az parçalar.
• Erken tasma yapmak, yani vuruşu hissettiğin anda iğneyi oturtmak, iğnenin yutulmasını önler.

Derinden gelen balığı nasıl bırakırsın?

Derin sudan hızla çekilen balıkta yüzme kesesi şişer; balık suya bırakıldığında yan yatar ya da yüzeyde kalır. Bu balığı suyun üstüne fırlatma. Elinle başını aşağı bakacak şekilde suyun içine indir, biraz bekle ve kendi dibe doğru yüzmeye başladığında bırak.

Mercan, iskorpit ya da sinarit gibi dipten gelen türlerde bu durum sık görülür. Çekişi biraz yavaşlatmak, özellikle son birkaç metrede, balığın basınç değişimine uyum sağlamasına yardım eder. Yüzeyde kalan balığı martılar birkaç dakika içinde bulur; o yüzden dibe dönüşünü gözünle görmeden bırakmış sayılmazsın.

Koruma altındaki balık oltaya takılırsa ne yapmalısın?

Koruma altındaki bir balık oltaya takılırsa onu hemen ve canlı olarak suya bırakırsın. Kazara yakalamak suç değildir, alıkoymak suçtur. Balığı teknende, kovanda ya da buzlukta bulundurmak cezayı doğurur; bu yüzden fotoğraf için bile kıyıya ya da güverteye çıkarmazsın.

Kıyı balıkçısının en sık karşılaştığı koruma altındaki canlılar keler, camgöz ve çeşitli köpekbalığı türleridir; tatlı suda ise deniz alası ve yılan balığı. Büyük bir köpekbalığı ya da keler takıldığında onu kıyıya çekmeye çalışma. Hem senin için tehlikelidir hem de ağırlığını sudan çıkarmak balığın iç organlarına zarar verir. Misinayı iğneye en yakın yerden kes, balık kendisi uzaklaşsın.

Hangi türlerin tamamen yasak olduğunu ve onları nasıl tanıyacağını avlanması yasak balıklar yazısında tür tür anlattık. Oltaya ilk kez gelen bir balığı tanımıyorsan, kuralı ters çevir: emin olamıyorsan bırak.

Ölçü altı balığı ne zaman bırakmalısın?

Ölçü altı balığı ölçtüğün anda, kovaya hiç koymadan bırakırsın. "Akşam bakarım" diye kovaya atılan küçük balık birkaç dakikada yorulur ve sonradan bıraksan da yaşamaz. Bırakma kararını balık elindeyken verirsin.

Kurallar, boy sınırı olan türlerde sınırın altındaki balığın suya bırakılmasını ister. Kovaya koymadan önce ölçmeyi alışkanlık hâline getirirsen bu karar kendiliğinden gelir. Palamut sürüsünde ya da lüferin küçük boylarında vuruşlar art arda geldiği için bu alışkanlık en çok o zaman işe yarar; her türün sınırını yasal boylar sayfasında bulabilirsin.

Son bir şey: bıraktığın balığın fotoğrafını çekmek istiyorsan arkadaşın hazırda beklesin, sen balığı suyun hemen üstünde tut, deklanşöre bir kez basılsın ve balık suya dönsün. En güzel kare, balığın kuyruğunu vurup derine kaybolduğu andır.