Karadeniz'de Balık Avı: Amasra'dan Hopa'ya 37 Nokta

Karadeniz, Türkiye kıyılarının en az anlaşılan denizidir. Ege ve Akdeniz'in berrak koylarına alışkın bir gözle bakınca "burada ne tutulur ki" dersin; oysa bu kıyı, ülkenin en yoğun balık trafiğini taşır. Fark şu: Karadeniz'de av takvimi yaz değil, kış üzerine kuruludur. Su soğudukça hareket başlar, fırtına arasındaki sakin günler av günüdür.

BalıkSende'de bu kıyı hattında 37 kayıtlı nokta var — batıda İğneada'dan doğuda Hopa'ya kadar. Bu rehber onları bir hat üzerinde diziyor.

Karadeniz'de balık avı ne zaman başlar?

Sezon eylülde su sıcaklığının düşmeye başlamasıyla açılır ve şubat sonuna kadar sürer. Eylül-ekim ayları yüzey avının (zargana, istavrit) en hareketli dönemidir; kasım ile ocak arasında hamsi sürüleri kıyıya sokulur ve mezgit dipte yoğunlaşır; şubat-mart bandında kumsal hattında levrek hareketlenir. Yaz ayları göreceli olarak durgundur.

Bu takvim noktadan noktaya kayar. Sinop ve Trabzon kışa kilitlenirken, Samsun'un kumsal bandı ilkbahara doğru açılır — çünkü orada av kumdan yapılır, taştan değil.

Karadeniz'de nereden balık tutulur? Batıdan doğuya hat

Kıyıyı dört bölüme ayırmak işini kolaylaştırır:

• Trakya ucu ve İstanbul kıyısı: Kıyıköy, İğneada, Şile Limanı, Ağva, Riva, Kefken, Karasu.
• Batı Karadeniz: Amasra, Kurucaşile, Zonguldak, Karadeniz Ereğli, Cide, İnebolu.
• Orta Karadeniz: Sinop Limanı, Gerze, Ayancık, Samsun Atakum, Bafra, Çarşamba, Terme.
• Doğu Karadeniz: Ünye, Fatsa, Perşembe, Giresun, Tirebolu, Bulancak, Trabzon Ganita, Akçaabat, Sürmene, Of, Rize, Çayeli, Ardeşen, Pazar, Fındıklı, Arhavi, Hopa.

Batıya gittikçe kıyı yumuşar ve kumsallar uzar; doğuya gittikçe dağ denize yaklaşır, dip hızla derinleşir ve taşlık yapı hâkim olur. Bu tek cümle, hangi noktada hangi takımı kuracağını büyük ölçüde belirler.

Kumsaldan mı taşlıktan mı? Dip yapısını nasıl okursun?

Nokta seçerken önce dibin cinsine bak: kumsalda dip düz ve kumdur, taşlık kıyıda oyuklu ve serttir. Kumsalda uzun atış ve sürüklenen yem (kum kurdu, silikon) iş görür; taşlıkta kısa atış, dikey sunum ve dibe oturmayan takım gerekir. Ayrımı gözle yaparsın: kıyıda dalga köpüğü düzgün bir çizgi halinde geliyorsa kum, düzensiz parçalanıyorsa altta taş vardır.

Somut örnek: Samsun Atakum kum diplidir, 1-10 metre bandında çalışır ve surf casting için Orta Karadeniz'in merkezidir. Trabzon Ganita ise taşlık; 2-15 metre bandında oyuk aralarında iskorpit ve dipte mezgit tutarsın. Sinop Limanı karışık diptir, 3-25 metreye kadar iner ve doğal korunaklı yapısı sayesinde fırtınalı günlerde bile av verir.

Sinop, Samsun, Trabzon: üç ana durak

Sinop Limanı — Türkiye'nin en kuzey ucundaki doğal korunaklı liman; balıkçılık kültürü asırlık. Kışın hamsi bereketi, yıl boyu mezgit ve istavrit avı sunar. Verimli aylar: ocak, şubat, ekim, kasım, aralık. Otopark, aydınlatma, kayık rampası ve yakında malzemeci var. Uyarı: fırtınada mendirek dışı tehlikelidir.

Samsun Atakum — Uzun kumsal bandı; kışın kumdan levrek ve mezgit, ilkbaharda kalkan bölgesi olarak bilinir. Verimli aylar: ekim-mart. Otopark ve aydınlatma var, kamp alanı yok. Uyarı: çekintili akıntılar güçlü, kış dalgası sert vurur.

Trabzon Ganita — Kaleye komşu taşlık kıyı, Doğu Karadeniz şehir balıkçılığının simgesi. Kışın hamsi ve mezgit, yaz sonunda istavrit yoğun. Verimli aylar: eylül-şubat. Uyarı: dalgalı havada taşlara çıkma.

Batı Karadeniz ve İstanbul kıyısı: yakın kaçamaklar

Amasra karışık dipli, 3-20 metre bandında çalışan klasik bir liman noktasıdır; eylülden şubata verim verir ve malzemeci, otopark, rampa hepsi yakındadır. İstanbul'dan bir günlük çıkış planlıyorsan Şile Limanı (3-20 m, karışık dip), Ağva ve Riva kumsal-dere ağzı üçlüsü en pratik seçenektir. Dere ağızlarında çekintili akıntıya dikkat et; su bulandığında av biter, ama bulanıklığın kenar çizgisi levrek için altın hattır.

Doğu ucunda Hopa var: derin su kıyıya çok yakın, hamsi göçünde iskeleler dolup taşar. Verimli aylar ocak, şubat, kasım ve aralık; yoğun yağış sonrası ani sel ve bulanık su en büyük engel.

Hamsi sezonunda ışık altında nasıl avlanırsın?

Hamsi avının tamamı gece ve ışık üzerine kuruludur. Sıra şudur:

1. Işığın suya vurduğu çemberin kenarına geç — sürü aydınlığın tam ortasında değil, karanlıkla sınırında toplanır.
2. İnce çapari bağla ve 5-20 metre bandına sal; sürünün derinliğini ilk vuruşta not et.
3. Kamışı yavaş kaldırıp indir; hızlı sallamak sürüyü dağıtır.
4. İlk vuruşta hemen çekme, birkaç saniye bekle ki alttaki iğneler de dolsun.
5. Balık küçükse çapari numarasını küçült; iğne büyük kalırsa sürü doludur ama kova boş kalır.

Hamsinin mevsimi, boyu ve pişirmesi ayrı bir konu; onun ayrıntısını hamsi sezonu yazımızda anlattık. Aynı ışık, hamsinin peşine takılan istavrit ve mezgiti de getirir — çapariyi çıkarmadan önce dibe bir tur indir.

Karadeniz fırtınası: en önemli bölüm

Bu kıyıda güvenlik, av taktiğinden önce gelir. Karadeniz fırtınaları hızlı gelişir: sabah cam gibi olan deniz, öğleden sonra mendireği aşabilir. Kayıtlı noktalarımızın uyarı satırları bunu tekrar tekrar söylüyor — "fırtınada mendirek dışı tehlikeli", "dalgalı havada taşlara çıkmayın", "Karadeniz'in ani dalga büyümesi", "çekintili akıntılar güçlü".

Üç kural yeter: çıkmadan önce deniz ve rüzgar raporuna bak, ıslak taşa asla çıkma, tek başına gece avına gidiyorsan yerini birine bildir. Can yeleği ya da en azından şişme kemer, kumsal dışındaki her noktada mantıklı bir yatırımdır.

Araştırması süren noktalar

Kayıtlı 37 noktanın 8'inde (Sinop Limanı, Samsun Atakum, Trabzon Ganita, Amasra, Şile Limanı, Ağva, Riva, Hopa) derinlik, dip yapısı, olanak ve tehlike bilgileri doğrulandı. Ünye, Perşembe, Fatsa, Giresun, Tirebolu, Bulancak, Akçaabat, Sürmene, Of, Rize, Çayeli, Ardeşen, Pazar, Fındıklı, Arhavi, Gerze, Ayancık, Bafra, Çarşamba, Terme, Cide, İnebolu, Kurucaşile, Zonguldak, Karadeniz Ereğli, Kefken, Karasu, Kıyıköy ve İğneada için ise koordinat, bölge ve canlı veri (aktivite skoru, hava-deniz durumu, tür listesi) hazır; olanak ve tehlike alanlarının saha doğrulaması henüz sürüyor. Uydurma detay yazmaktansa eksiği söylemeyi tercih ediyoruz — o noktalarda avlandıysan yorum bırak, bilgiyi birlikte tamamlayalım.

Son olarak kovaya atmadan önce mezurayı çıkar: bu kıyının en çok tutulan türlerinin yasal boyları var ve mezgit gibi kışın bol tutulan balıklarda sınırın altına inmek kolaydır. Güncel listeyi yasal boylar sayfamızdan kontrol edebilirsin.