Dibe Takılan Olta Nasıl Kurtarılır? Koparmadan 5 Yöntem

Kurşun dibe iner, misinayı toplamaya başlarsın ve kamış bir anda taş gibi kalır. İlk refleks kamışı yukarı kaldırıp bütün gücünle asılmaktır; takımların çoğu da tam o anda kaybedilir. Dibe takılan oltanın büyük kısmı kurtulur, yeter ki kuvvetle değil sırayla gidesin.

Olta dibe takılınca ilk ne yapmalısın?

Önce dur ve misinayı gevşet. Kamışı yukarı doğru sertçe çekmek iğneyi taşın altına daha derin sokar, kurşunu yarığa iyice sıkıştırır. Makinenin kolunu aç, iki üç metre misina ver ve yarım dakika bekle. Dalga ya da akıntı boşta kalan takımı çoğu zaman kendiliğinden geri iter; sana toplamak kalır.

Beklerken takımın nerede kaldığını düşün. Uzakta, attığın yerde mi takıldı, yoksa ayağının dibindeki taşlarda mı? Mendirekte takılmaların çoğu son beş metrede olur: takım kıyıya yaklaşırken kurşun su altındaki taş eteğine düşer. Yeri bilmek, hangi yönden çekeceğini de söyler.

Bir şey daha: takım dibe bir yönden girdi. Aynı yönden asıldıkça daha çok sıkışır. Kurtarmanın bütün mantığı, takımı girdiği yoldan geri çıkarmaktır.

Dibe takılan olta nasıl kurtarılır? 5 yöntem

Dibe takılan olta beş yöntemle kurtarılır: misinayı gevşetip beklemek, çekiş açısını değiştirmek, gevşek misinayla silkelemek, misinayı yay gibi çıtlatmak ve en son kamışı takıma doğrultup düz çekmek. Sıra önemlidir; her adım bir öncekinden biraz daha fazla kuvvet ister ve ilk dördü çoğu takılmayı misina kopmadan çözer.

1. Gevşet ve bekle. Makinenin kolunu aç, birkaç metre misina ver, otuz saniye dokunma. Dalgalı ve akıntılı suda en çok iş gören yöntem budur.
2. Açıyı değiştir. Kıyı boyunca on on beş metre yürü, kamışı alçak tut ve takımı yandan çek. Önce bir tarafa, tutmazsa öbür tarafa geç. Kurşun yarığa hangi yönden girdiyse ters yönden çıkar.
3. Gevşek misinayla silkele. Misinaya biraz boşluk bırak, kamış ucunu kısa ve hızlı hareketlerle oynat. Amaç çekmek değil, kurşunu olduğu yerde zıplatmak.
4. Misinayı çıtlat. Misinayı gerdir, makineyle ilk halka arasındaki bölümü parmağınla yay gibi yana çek ve birden bırak. Misina boyunca ilerleyen ani gevşeme iğneyi geldiği yöne doğru iter. Üç dört kez dene.
5. Düz çek. Hiçbiri tutmadıysa kamışı takıma doğrult ve kontrollü biçimde kopar. Bunun da bir usulü var, aşağıda.

Takım ayağının dibindeki taşlara takıldıysa ıslak kayaya inip elle kurtarmaya kalkma. Yosunlu taş buz gibidir; bir kurşun için ayağını kaydırmaya değmez.

Misina koparılacaksa nasıl koparılır?

Kamışı takılan noktaya doğru düz tut, makaranın bobinini avucunla sabitle ve geriye doğru yavaşça yürü. Yük kamışa değil doğrudan misinaya binmeli. Kamışı bükerek asılırsan ucu kırılır; makineyi sararak zorlarsan dişliler zarar görür. Düz çekişte ya iğne açılıp kurtulur ya da takımın en zayıf düğümü kopar.

1. Arkana ve yanına bak. Kurtulan kurşun sana doğru fırlayabilir. Çevrende kimse olmasın, yüzünü yana çevir, gözlüğün varsa tak.
2. Kamışı takıma doğrult. Kamış ile misina tek bir çizgi olsun; kamışta hiç eğim kalmasın.
3. Misinayı elinle değil bobinle tut. Bobini avucunla kavra ya da misinayı bir sopaya birkaç tur dola. Çıplak ele dolanan misina gerildiğinde keser; örgü ipte bu çok daha serttir.
4. Yavaş ve sabit çek. Geriye doğru adım adım yürü. Ani silkeleme yapma; sabit yükte iğne çoğu zaman açılır ve takım eksiksiz gelir.

1. Koptuktan sonra misinayı kontrol et. Son iki üç metreyi parmaklarının arasından geçir. Pürüz, beyazlama ya da ezik varsa o bölümü kes.

Yeniden bağlarken acele etme. Gerilmiş misinaya atılan özensiz düğüm, bir sonraki balıkta açılır. Hangi düğümün nerede kullanılacağı düğüm rehberinde duruyor.

Olta neden takılır, hangi dipte risk artar?

Olta çoğunlukla kurşunun taş yarığına sıkışması ya da iğnenin yosuna, midye yatağına, batık halata saplanması yüzünden takılır. En riskli zeminler mendirek taşlarının su altındaki etekleri, kayalık burunlar ve liman içindeki eski halatlardır. Kumda takılma nadirdir; kumsalda takım kalıyorsa engel genellikle kıyıya yakın taş şerididir.

• Taşlık ve kayalık: Kurşun yarığa girer. Düz asılmak işe yaramaz, açı değiştirmek gerekir.
• Yosunluk: Ağır ama esneyen bir yük hissedersin. Sabit ve sabırlı çekişte yosun kopar, takım gelir.
• Midye yatağı: Kabuklar misinayı törpüler. Takımı kurtarsan bile son metreleri mutlaka kontrol et.
• Liman içi: Halat, ağ parçası, zincir. İğne bunlara saplandıysa çoğu zaman geri gelmez.

Aynı noktada iki kez takıldıysan üçüncü atışı oraya yapma. Beş metre sağa ya da sola atmak, dipteki o tek taşı devreden çıkarır.

Takılmayı önlemek için takım nasıl kurulur?

Takımın en zayıf halkası kurşunun bağlandığı yere konarak kurulur. Kurşunu ana misinadan daha ince, 15-20 santimlik bir parçayla bağlarsın; sıkıştığında yalnızca o parça kopar, iğneler ve varsa balık sana döner. Kösteği de ana misinadan ince seçersen en kötü ihtimalle tek bir iğne kaybedersin.

• İnce kurşun bağı: Ana misinan 0,30 ise kurşunu 0,20 ile bağla. Aynı düzenin çaparideki uygulaması çapari yazısında anlatılıyor.
• İnce köstek: Ana misina 0,30 ise köstek 0,22-0,25 olsun. İğne saplandığında kopan köstek olur, bütün takım değil.
• Kurşun biçimi: Taşlıkta uzun ve ince çubuk kurşun, armut kurşuna göre yarıktan daha kolay çıkar.
• Şamandıra: Çok taşlık noktada yemi dipten bir karış yukarıda taşıyan şamandıralı takım, dip takımının kaybettiğini kaybetmez.
• Tek iğne: Kaşık ve zokada üçlü iğne yerine tek iğne kullanmak saplanma ihtimalini düşürür.

Toplarken de iş var. Kamışı dik tut ve hızlı sar; kurşun dipten kalkar, taşların üstünden geçer. Alçak kamışla yavaş sarım takımı dipte sürükler ve her yarığa uğratır.

Balık mı, taş mı: takılmayı vuruştan nasıl ayırırsın?

Taş ölü ağırlıktır, balık canlıdır. Dibe takılan takım hiç kıpırdamaz; misinayı gerdiğinde kamış eğilir ve öyle kalır. Balıkta ise kamış ucuna aralıklı darbeler gelir, yük artıp azalır, misina yana doğru yürür. Emin değilsen misinayı gergin tutup on saniye bekle: nabız gibi atan bir şey varsa balıktır.

Bir istisna var. Kaya dibinde yaşayan balıklar yemi alır almaz kovuğuna girer ve misinanın ucunda taş gibi durur. Böyle bir durumda asılmak misinayı taşa sürter. Misinayı gevşet, bir dakika bekle; balık rahatlayınca kovuktan kendi çıkar ve o an kamışa yüklenirsin.

Kamış ucundaki hareketin ne anlama geldiğini vuruş yazısında tek tek anlattık.

Kopan misinayı denizde bırakma

Misina suda çürümez, yıllarca kalır. Martının ayağına dolanır, balığın solungacına takılır, bir sonraki balıkçının takımını tutar. Koparmak zorunda kaldıysan elinde kalan bölümü topla, yumak yapıp cebine koy ve çöpe at. Kıyıda başkasının bıraktığı misina yumağını görürsen onu da al.

Çantanda her zaman yedek bulunsun: birkaç kurşun, bir paket iğne, iki üç fırdöndü ve evde bağlanmış hazır köstekler. Takım kaybetmek avın doğal parçasıdır; asıl kayıp, yedek olmadığı için erken dönmektir.