sarahfaulwetter · Wikimedia Commons (CC BY 4.0)
Mantalar
Avlanması yasakMobula mobular, Pteromylaeus bovinus, Rhinoptera marginata · Mobulidae, Myliobatidae, Rhinopteridae familyası
Suda kanat çırpar gibi süzülen dev vatozlar. Tebliğ üç türü birlikte koruyor: kanat açıklığı 5 metreyi bulabilen, kril ve küçük balıklarla beslenen Akdeniz şeytan vatozu (Mobula mobular); ördek gagasını andıran yuvarlak burnuyla dipte kabuklu ve yumuşakçalarla beslenen inek vatozu (Pteromylaeus bovinus); ve yüzeye yakın sürüler hâlinde gezen Rhinoptera marginata. Üçü de kritik tehlikede — şeytan vatozu bir batında yalnızca tek yavru doğuruyor. Avlanmaları TAMAMEN YASAK.
Boy (ort / maks)
225 / 520 cm
Ağırlık (ort / maks)
200 / 1500 kg
Yaşam Alanı
Şeytan vatozu açık denizde yüzeyden 200 m'ye kadar; inek vatozu ve Rhinoptera kıyıya yakın sıcak sularda, kumlu diplerin üstünde.
Koruma Durumu
Avlanması yasak
Koruma Durumu — Avlanması Yasak
AVLANMASI TAMAMEN YASAKTIR. 6/2 amatör tebliğ Çizelge 1'de 'Mantalar' satırıyla Mobula mobular, Pteromylaeus bovinus ve Rhinoptera marginata birlikte koruma altındadır — denizlerde her yöntemle avlanmaları yasaktır. Yasak türlerin tahnit edilmiş örneklerinin alım satımı ve sergilenmesi de yasaktır (Madde 8). Boy değerleri kanat açıklığıdır.
Avlanması tamamen yasak bütün türler tek listede.
Son kontrol: 3 Ekim 2026. Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı — denize açılmadan bir de güncel kuralları kontrol et, yıldan yıla değişebiliyor. Bütün türlerin boy ve yasak dönemi tek tabloda duruyor.
Göç ve Sezon Hareketi
Şeytan vatozu geceleri krille beslenmek için yüzeye yaklaşır; tek tek ya da gruplar hâlinde dolaşır. Kıyı türleri sıcak aylarda sığlığa gelir.
Sık Sorulan Sorular
Mantalar avlamak yasak mı?
Evet. Mantalar (Mobula mobular, Pteromylaeus bovinus, Rhinoptera marginata), 6/2 numaralı amatör amaçlı su ürünleri avcılığı tebliğinin Çizelge 1 listesinde yer alır; denizlerde ve içsularda her yöntemle avlanması tamamen yasaktır. Boy veya miktar istisnası yoktur.
Oltama mantalar takılırsa ne yapmalıyım?
Balığı sudan çıkarmadan, mümkünse suyun içinde iğneyi çözüp serbest bırak. Solungaçlarına dokunma, kuru elle tutma. Fotoğraf için uzun süre havada tutmak balığın yaşama şansını ciddi biçimde düşürür.
Mantalar neden koruma altında?
Yavaş büyüyen, geç üreyen ve bulunduğu kayalığa ömür boyu bağlı kalan bir türdür. Yaşamının ilk yarısını dişi olarak geçirip sonra erkeğe döner; iri bireyler avlanınca popülasyonun üreyebilen erkekleri ortadan kalkar. Bu nedenle stoklar avcılık baskısı altında hızla çöker.
Mantalar satışı yasak mı?
Amatör avcılıkla yakalanan hiçbir su ürünü satılamaz. Ayrıca avlanması yasak türlerin ve bunlara ait tahnit edilmiş örneklerin alımı, satımı ve iş yerlerinde sergilenmesi de tebliğin 8. maddesiyle yasaklanmıştır.